Ga naar de inhoud
Roze zoeken
Een eenvoudig wit pictogram van een vergrootglas
Leren uit de praktijk: beleidsmakers dichter bij de praktijk brengen

Leren uit de praktijk: beleidsmakers dichter bij de praktijk brengen

De context en de uitdaging

Het ontwikkelingsbeleid wordt op het hoofdkantoor opgesteld. Het wordt uitgevoerd in dorpen, op boerderijen en op scholen ver daarvandaan. Die kloof heeft gevolgen: wanneer beleidsmakers zich uitsluitend op rapporten baseren, krijgen ze geen beeld van wat er daadwerkelijk ter plaatse gebeurt.

‍

De afdeling Inclusive Green Growth (IGG) van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken wilde daar verandering in brengen. Niet door middel van nog meer documenten, maar door middel van directe ervaring. MDF ESA kreeg de opdracht om het leeronderdeel van een reeks regionale leerreizen door Kenia, Benin en Egypte te ontwerpen en te leiden.

De aanpak: het leren buiten het klaslokaal brengen

MDF ESA bracht haar ervaring op het gebied van participatieve begeleiding en reflectie vanuit de praktijk mee naar deze reizen. Elk bezoek aan een ander land was opgezet als een leerervaring, niet alleen als een veldbezoek. In plaats van alleen maar te lezen over de gemeenschappen die zij ondersteunen, gingen de deelnemers hen persoonlijk ontmoeten. Ze bezochten de projecten ter plaatse, stelden vragen en dachten na over wat ze zagen, zowel individueel als in groepsverband.

‍

De nadruk lag op concrete thema’s met concrete voorbeelden: systeemdenken, lokaal gestuurde acties en duurzaamheid op de lange termijn, ontleend aan projecten op het gebied van water, landbouw, voedselsystemen en energie.

‍

Elke reis verliep in drie fasen:

‍

  • Verdieping in de lokale praktijk: De deelnemers bezochten projecten die waren geselecteerd vanwege hun relevantie voor de prioriteiten van IGG, waaronder irrigatie met zonne-energie in Laikipia, schoolvoedingsprogramma’s in Cotonou en opschaalbare hydrocultuur in de Nijldelta. Ze spraken rechtstreeks met lokale praktijkmensen, leden van de gemeenschap en uitvoerende partners.
  • Begeleid leren en groepsdialoog: MDF ESA stimuleerde het reflectieproces tijdens elk traject: ter plaatse, tijdens de reis en in de groepsbijeenkomsten ’s avonds. Het doel was om een verband te leggen tussen wat de deelnemers zagen en bredere beleidsthema’s, en om kritisch denken aan te moedigen zonder de lokale context uit het oog te verliezen.
  • Inzichten vastleggen en delen: De deelnemers legden dagelijks hun ervaringen vast via mobiele enquêtes, groepsdagboeken en begeleide discussies. Hulpmiddelen zoals ‘sensemaking circles’ en oefeningen waarin mislukkingen werden gedeeld, zorgden ervoor dat het proces praktisch en realistisch bleef.

‍

Vier aspecten maakten deze aanpak uniek:

‍

  • Praktijkervaring: Door rechtstreeks in contact te komen met professionals en leden van de gemeenschap kregen de deelnemers inzichten die geen enkel rapport hen had kunnen bieden.
  • Gecombineerde begeleiding: MDF ESA wisselde tussen formele en informele methoden en paste zich aan elke situatie en elk moment aan.
  • Gedeelde verantwoordelijkheid: De ambassades hebben meegeholpen bij het vaststellen van de agenda voor dit werkterrein, waardoor zij een actieve bijdrage hebben geleverd aan het leerproces.
  • Contextuele diepgang: Elke reis bracht niet alleen technische realiteiten aan het licht, maar ook de sociale, politieke en ecologische factoren die de ontwikkeling ter plaatse bepalen.

‍

De regionale leerreizen hebben hun doel bereikt. De deelnemers kwamen terug met een duidelijker beeld van wat er in het veld gebeurt, nieuwe ideeën en een gemeenschappelijke taal om samen te bespreken wat ze hadden gezien. Voor MDF ESA was het proces een kans om te laten zien hoe participatief leren tot echte reflectie leidt in beleidsomgevingen, en om haar begeleidingsmethoden in omgevingen op hoog niveau te verfijnen. De reizen dienen nu als referentiemodel voor ervaringsgericht leren onder ontwikkelingsprofessionals.

‍

Voor algemene informatie